Sürdürülebilirlik ve İklimle Bağlantılı Risk ve Fırsatların Yönetimi

Ziraat Katılım, iklim değişikliğinin Banka faaliyetleri üzerindeki potansiyel etkilerini bütüncül bir risk yönetimi yaklaşımıyla ele almakta, sürdürülebilirlik ve iklimle bağlantılı risklerin erken aşamada tespit edilmesi, ölçülmesi, izlenmesi ve yönetilmesine yönelik sistematik çalışmalar yürütmektedir. Bu kapsamda, operasyonel faaliyetlerden kaynaklanan doğrudan riskler ile kredi portföyünden kaynaklanan dolaylı riskler bir arada değerlendirilmekte ve Banka’nın stratejik planlama, risk yönetimi ve operasyonel süreçlerine entegre edilmektedir.

Doğrudan Etkiler Kapsamında Azaltım ve Uyum Çalışmaları

Banka’nın doğrudan operasyonlarından kaynaklanan iklim risklerinin yönetilmesi amacıyla veri toplama, sistem geliştirme ve projelendirme çalışmaları yürütülmektedir. Enerji, su, atık ve kaynak tüketimine ilişkin verilerin izlenebilmesi amacıyla daha önce kurulumu tamamlanan veri toplama modülünün geliştirilmesine devam edilmekte, emisyonların daha doğru ve kapsamlı hesaplanmasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.

Genel Müdürlük ve şubelerde enerji, su ve atık tüketimini azaltmaya yönelik tasarruf uygulamaları hayata geçirilmekte, pilot enerji izleme ve takip sistemleri test edilmekte ve sıfır atık prensipleri yaygınlaştırılmaktadır. Bununla birlikte çevre yönetim sistemlerinin kurulmasına yönelik çalışmalar yürütülmekte, araç filosunda elektrikli ve hibrit araç seçeneklerinin değerlendirilmesi ile düşük karbonlu ulaşım çözümleri desteklenmektedir. Genel Müdürlük binasında LEED Platin sertifikasyonu kriterlerine uygun çevreci uygulamalar hayata geçirilerek operasyonel karbon ayak izinin azaltılmasına katkı sağlanmaktadır.

Bu uygulamalar aracılığıyla, operasyonel süreçlerde kaynak verimliliğinin artırılması, çevresel etkilerin azaltılması ve iklim değişikliğine uyum kapasitesinin güçlendirilmesi hedeflenmektedir.

Dolaylı Etkiler Kapsamında İklim Risklerinin Yönetimi

Bankacılık faaliyetlerinden kaynaklanan dolaylı iklim risklerinin yönetimi kapsamında, Banka tarafından iklim risklerinin tespiti, analizi, sistem kurulumu ve izlenmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Bu doğrultuda, 2024 yılında devreye alınan iklim risk ısı haritası metodolojisi ile kredi portföyünün sektörel dağılımı düzenli olarak izlenerek iklim riskini yapısal olarak daha yüksek düzeyde taşıyan sektörler sistematik olarak belirlenmektedir.

Isı haritası metodolojisi, kredi portföyündeki sektörel yoğunlaşmalar ve makroekonomik konjonktür dikkate alınarak her yıl güncellenmekte gerekli görülen sektörler için ek modelleme çalışmaları devreye alınmaktadır. Karbon yoğun sektörlerin kredi portföyü içerisindeki payının daha yakından izlenebilmesi amacıyla, Banka’nın risk iştahı çerçevesine iklim risk limiti tanımlanmış; bu kapsamda risk kapasitesi ve erken uyarı seviyeleri belirlenerek aylık bazda düzenli takip mekanizması oluşturulmuştur.

Bu yaklaşım doğrultusunda Banka, iklim risklerinin kredi portföyü üzerindeki potansiyel etkilerini erken aşamada öngörmeyi, risk yoğunlaşmalarını yönetmeyi ve portföy yapısını daha dayanıklı hale getirmeyi hedeflemektedir. Ulusal ve uluslararası düzenlemeler ile sektör uygulamaları yakından takip edilerek, iklim risklerinin izlenmesi ve yönetilmesine yönelik analiz ve planlama çalışmaları stratejik planlama ve risk yönetimi bakış açısıyla sürdürülmektedir.

Kredilendirme Süreçlerinde Çevresel ve Sosyal Risk Yönetimi

Ziraat Katılım, büyük ölçekli yatırımların çevresel ve sosyal etkilerinin sistematik şekilde değerlendirilmesini sağlamak amacıyla, 20 milyon ABD doları ve üzerindeki kredi taleplerinde Çevresel ve Sosyal Risk Değerlendirme Sistemi’ni uygulamaktadır. Bu kapsamda, ilgili ekiplerin yetkinliğini artırmak üzere sistem kurulumu ve süreç entegrasyonu aşamasında fiziki eğitimler düzenlenmiş, bilgilendirici dokümanlar hazırlanarak ilgili birimlerle paylaşılmış ve iç mevzuat oluşturularak Banka genelinde uygulanacak esas ve usuller belirlenmiştir.

Söz konusu kredi talepleri, IFC Performans Standartları doğrultusunda Proje Analiz ekipleri tarafından incelenmekte; müşteri ve proje özelinde çevresel ve sosyal riskleri kapsayan bütüncül bir risk skoru oluşturulmaktadır. Tanımlanan bu skor, kredi karar süreçlerine girdi sağlayan tamamlayıcı bir unsur olarak dikkate alınmakta ve kayıt altına alınmaktadır.

Risk skorunun seviyesine bağlı olarak, ilgili proje için aksiyon planları ve/veya izleme planları oluşturulmakta; gerekli görülen durumlarda Banka bünyesindeki uzman ekipler veya yetkin danışman firmalar aracılığıyla ilave çevresel ve sosyal risk yönetimi süreçleri devreye alınmaktadır. Bu sayede, proje yaşam döngüsü boyunca çevresel ve sosyal risklerin etkin şekilde izlenmesi, kontrol altında tutulması ve olası olumsuz etkilerin en aza indirilmesi amaçlanmaktadır.

Çevresel ve Sosyal Risk Değerlendirme Sistemi’ne ilişkin detaylar, raporun Sürdürülebilir Finans bölümünde yer almaktadır.